|
GRODY >
Świętokrzyskie
Informacje o miastach są
sukcesywnie uzupełniane.
Kliknięciu na herbie - www
miasta.
GRODY KRÓLA
KAZIMIERZA WIELKIEGO W WOJ.
ŚWIĘTOKRZYSKIM
 BODZENTYN
– miasto w województwie
świętokrzyskim, powiecie
kieleckim. Bodzentyn powstał
na gruntach wsi Tarczek,
która na przełomie XII i
XIII w. była ośrodkiem
posiadłości biskupich. W
1355 r. biskup krakowski
Bodzanta otrzymał od
Kazimierza Wielkiego
przywilej na założenie
miasta na prawie
magdeburskim. Bodzentyn stał
się ośrodkiem klucza
majątkowego. W 1365 r.
biskup Florian z Mokrska
wybudował zamek i otoczył
miasto murami obronnymi.
Biskup Jan Radlica ufundował
w 1380 r. kościół pw. Św.
Krzyża. W 1412 r. bp Piotr
Wysz powiększył obszar
miasta i nadał mieszczanom
szereg przywilejów.
Otrzymali oni prawo wyrębu
drzewa i wypasu bydła,
wyłączność handlu solą i
mięsem oraz monopol na wyrób
trunków w promieniu 1 mili.
Ustanowił targi i dał
przywilej na dwa jarmarki. W
1413 r. Władysław Jagiełło
potwierdził prawo
magdeburskie. Biskup
Zbigniew Oleśnicki ufundował
w 1450 r. gotycką kolegiatę.
Przywileje królewskie z 1468
i 1698 r. zwiększyły liczbę
jarmarków do sześciu. W
drugiej połowie XVI w.
włoski architekt Jan Balcer
przebudował zamek w pałacową
rezydencję. W mieście
wytyczono drugi rynek i
pobudowano ratusz z wysoką
wieżą. Mieścił się w nim sąd
biskupi. Na przełomie XVIII
i XIX w. Bodzentyn stal się
lokalnym ośrodkiem
przemysłowym. Powstały
kuźnice, fabryki luster i
porcelany oraz cegielnie. W
1797 r. miasto przeszło na
własność rządu. Rozebrany
został ratusz i część murów
z Bramą Opatowską. W ruinę
popadł też zamek, który był
rozbierany przez okoliczną
ludność. Prawie połowa
ludności zajmowała się
rolnictwem. W 1870 r.
Bodzentyn stracił prawa
miejskie, stając się osadą.
Odzyskał je w 1994 r.
Miasta polskie w tysiącleciu,
kom. red. S. Pazyra,
Ossolineum, Wrocław 1965–,
t. I, s. 499–500;
www.pl.wikipedia.org/wiki/Bodzentyn-82k
 FAŁKÓW
– wieś w województwie
świętokrzyskim, w powiecie
koneckim. Dawniej miasto. Od
XII do XIII w. osada
należała do biskupów
krakowskich, następnie
przeszła w posiadanie
bogatego rodu Odrowążów,
którzy z czasem przybrali
nazwisko Fałkowscy (później
Falkowscy). W 1325 r.
istniał już tutaj kościół
parafialny. W 1340 r.
Kazimierz Wielki wydał
Jakubowi i Piotrowi
Falkowskim przywilej
przekształcenia wsi w miasto
na prawie magdeburskim.
Miasto otrzymało też prawo
do cotygodniowego targu i
dorocznych jarmarków. W 1532
r. król Zygmunt I Stary
potwierdził posiadane przez
miasto przywileje. Fałków
często zmieniał właścicieli.
W XV w. należał do
Giżyckich, którzy m.in. w
1420 r. zbudowali nowy
murowany kościół w miejsce
starego, drewnianego. Od
XVII w. był w posiadaniu
Lasockich, Stadnickich i
Jakubowskich. Fałków nigdy
nie stał się znaczącym
ośrodkiem miejskim. W 1557
r. miał tylko 5
rzemieślników, szynkarza i
gorzelnika. W 1662 r.
mieszkało tu 140 osób w 20
domach. W XVII w.
prawdopodobnie zbudowano w
Fałkowie niewielki zamek lub
dwór obronny, którego ruiny
przetrwały do dzisiaj. Są
jednak opinie, że budowla ta
może mieć XIV - wieczny
rodowód. Pewne ożywienie
gospodarcze miasta nastąpiło
w XIX w. W 1836 r. Karol
Burghad założył fabrykę
łyżek i noży (tzw. kozików).
Zbudowano tutaj wielki piec,
walcownię i pudlingarnię.
Funkcjonowały także 2
kopalnie rudy żelaza
,,Wierzchowiska” i
,,Juliusz”. Zakłady te
upadły jednak pod koniec XIX
w. W 1869 r. Fałków utracił
prawa miejskie.
Miasta
polskie w tysiącleciu,
kom. red. S. Pazyra,
Ossolineum, Wrocław
1965–1967, t. I, s. 506;
www. pl.wikipedia.org/wiki/Falkow;
; www.pspfalkow.republika.pl/historia.htm
KARGÓW - wieś w
województwie świętokrzyskim,
powiecie buskim, gminie
Tuczęby. Miejscowość
istniała już w XII w. Według
,,Świętokrzyskiego słownika
biograficznego” w Kargowie
ok. 1150 r. urodził się
biskup Wincenty Kadłubek.
Jednak źródła kościelne jako
miejsce jego urodzenia
podają miejscowość Karwów
pod Opatowem. Pierwsza
wzmianka o wsi pochodzi z
1326 r. W 1352 r. Kazimierz
Wielki wzniósł w Kargowie
murowany kościół p.w. św.
Józefa i Władysława. Był to
jeden z kościołów z tzw.
serii baryczkowskiej, jako
wotum za dopuszczenie się
mordu na Marcinie Baryczce.
Kościół ten został
doszczętnie zniszczony w
trakcie wojny w 1944 r.
Obecny zbudowany z kamienia
w latach 1958 – 1966 jest
p.w. Matki Boskiej
Częstochowskiej. Z dawnego
kościoła zachowały się
fragmenty ceglanego muru w
prezbiterium i portal nad
zamurowanym wejściem od
strony południowej.
Dąbrowski J., Kazimierz
Wielki – twórca korony
Królestwa Polskiego,
Kraków 2007, s. 66; Długosz
J., Roczniki czyli
kroniki sławetnego Królestwa
Polskiego, Warszawa
1975,
ks. IX, s. 335, 443;
Świętokrzyski słownik
biograficzny, pod red.
J. Wijaczki,t. I, Kielce
2002; Słownik
geograficzny Królestwa
Polskiego i innych krajów
słowiańskich, nakł.
F. Sulimierskiego i W.
Walewskiego, Warszawa 1882,
t. III, s. 839;
www.pl.wikipedia.org/wiki/Kargow;
www.miasto.gazeta.pl>Kielce>ABC
Gazety w Kielcach
 KIELCE
-
Miasto
na prawach powiatu
grodzkiego. Stolica
województwa świętokrzyskiego
oraz siedziba starostwa
kieleckiego. Początki osady
sięgają wczesnego
średniowiecza. W latach
1081–1101 wzniesiony tu
został modrzewiowy kościół
pw. św. Wojciecha.
Prawdopodobnie istniał wtedy
gród kasztelański. Na
przełomie XI–XII w. decyzją
Władysława Hermana osada
stała się własnością
biskupów krakowskich. W 1171
r. bp krakowski Gedko
ufundował na wzgórzu
zamkowym kolegiatę NMP. Bp.
Wincenty Kadłubek przeniósł
do niej parafię św.
Wojciecha. Na początku XIII
w. przy kolegiacie powstała
szkoła parafialna. W wyniku
najazdów tatarskich w latach
1241 i 1256 Kielce zostały
poważnie zniszczone. Podjęto
wówczas próby obwarowania
Wzgórza Zamkowego i
kolegiaty. W 1260 r.
nastąpiła lokacja miasta na
prawie polskim. W 1354 r.
Kazimierz Wielki zrzekł się
prawa poboru ludzi zbrojnych
w dobrach kieleckich i
wyznaczył granice miasta. W
wyniku starań bpa Bodzanty,
król w1364 r. nadał Kielcom
prawo miejskie magdeburskie.
Miasto stanowiło wówczas
ośrodek zarządu dóbr
biskupstwa krakowskiego. W
XV i XVI w. nastąpił rozkwit
gospodarczy Kielc związany z
eksploatacją rud miedzi,
ołowiu i żelaza. Powstały
wówczas huty metali i szkła.
Nastąpił także rozwój
rzemiosła. Powstały cechy
kowali, piekarzy, rzeźników,
piwowarów, murarzy i
kamieniarzy. Miasto
otrzymało też przywileje
handlowe: prawo wolnego
przejazdu po sól do Bochni
oraz prawo pobierania opłat
,,brukowego” od
przepędzanego bydła. W 1533
r. król Zygmunt I
potwierdził przywileje i
pozwolił na 3 jarmarki i
cotygodniowe targi. Bp Piotr
Myszkowski w 1579 r.
zezwolił na swobodny wyrób
piwa i wódki. W latach
1638–1642 bp Jakub Zadzik
zbudował pałac biskupi wg
projektu Giovanniego Trevano
(obecnie siedziba Muzeum
Narodowego). Wzniesiono
także kościół św. Trójcy,
kościół św. Leonarda oraz
klasztor bernardynów na
wzgórzu Karczówka oraz trzy
bramy miejskie. W drugiej
połowie XVII w. Kielce
ucierpiały poważnie od wojsk
szwedzkich, Jerzego
Rakoczego i wojsk
skonfederowanych. Ożywienie
nastąpiło w 2 połowie XVIII
w. Powstały wtedy browar,
szpital i szkoła średnia. W
1789 r. Sejm Czteroletni
upaństwowił dobra biskupie i
Kielce otrzymały prawo
wyboru deputowanych do
Sejmu. Po wkroczeniu wojsk
austriackich w 1795 r.
miasto stało się siedzibą
powiatu i Dyrekcji
Górniczej. Pięć lat później
groźny pożar strawił niemal
wszystkie domy w centrum
wraz z ratuszem. W 1808 r.
utworzone zostało biskupstwo
kieleckie. W 1815 r. Kielce
weszły w skład zaboru
rosyjskiego. Duże zasługi
dla rozwoju miasta położył
Stanisław Staszic. Dzięki
niemu Kielce stały się
siedzibą województwa, a po
przerwie w latach 1845–1867
siedzibą guberni. Stanisław
Staszic utworzył też w
Kielcach pierwszą wyższą
uczelnię techniczną na
ziemiach polskich, Szkołę
Akademiczno-Górniczą. Po
wybudowaniu linii kolejowej
z Dąbrowy Górniczej do
Dęblina w 1885 r., nastąpił
rozwój gospodarczy miasta.
Powstały fabryki obróbki
marmurów, cegielnie,
tartaki, huta szkła, huta
„Ludwików”, wapiennik
„Kadzielnia”. W okresie
międzywojennym Kielce były
siedzibą województwa.
Stacjonował tu silny
garnizon wojskowy. Po wojnie
miasto stało się ważnym
ośrodkiem gospodarczym i
naukowym. Od 1974 r.
funkcjonuje tu Politechnika
Świętokrzyska, a od 2008 r.
Uniwersytet
Humanistyczno-Przyrodniczy
im. Jana Kochanowskiego. Z
dniem 1 I 1999 r. Kielce
stały się stolicą
województwa
świętokrzyskiego.
Miasta
polskie w tysiącleciu,
t. I, s. 495–498;
Słownik geograficzny
Królestwa Polskiego i innych
krajów słowiańskich, t.
I, s. 21 – 33;
www.pl.wikipedia.org/wiki/Kielce;
www.kielce.pl;
www.um.kielce.pl/-21 godzin
temu
 NOWA
SŁUPIA
 NOWY
KORCZYN
 RADOSZYCE
 SANDOMIERZ
 STOPNICA
 SZYDŁÓW
|Do
góry|
|