GRODY KRÓLA KAZIMIERZA WIELKIEGO W WOJ. LĽSKIM

GRODY > Śląskie

Informacje o miastach są sukcesywnie uzupełniane.

Kliknięciu na herbie - www miasta.

GRODY KRÓLA KAZIMIERZA WIELKIEGO W WOJ. ŚLĄSKIM

BĘDZIN – miasto powiatowe w województwie śląskim, nad Czarną Przemszą. Początki osadnictwa w tym rejonie sięgają bardzo dawnych czasów. Prawdopodobnie już w IX w. na miejscu obecnego zamku istniała drewniana strażnica, która strzegła przeprawy przez rzekę na szlaku handlowym wschód-zachód. Najstarsza wzmianka pisana o wsi Będzin pochodzi z 1301 r. Jako miasto na prawie polskim Będzin istniał już w 1349 r. Kazimierz Wielki na miejscu dawnego grodu wzniósł murowany zamek a osadę targową podniósł do rangi miasta na prawie magdeburskim (5 VIII 1358 r.).W1363 r. miasto otoczono murami obronnymi, które przetrwały częściowo do 1830 r. Największy rozkwit miasta przypada na czasy jagiellońskie (XVI w.), dzięki licznym przywilejom (np. prawo składu soli z 1484 r.). W 1589 r. na zamku toczyły się rozmowy polsko-austriackie, w wyniku których Maksymilian Habsburg zrzekł się pretensji do tronu polskiego. Najazd szwedzki w 1655 r. spowodował zniszczenie miasta, które zaczęło chylić się ku upadkowi. Po III rozbiorze Polski Będzin na krótko znalazł się w zaborze pruskim, w 1807 r. w Księstwie Warszawskim a od 1815 r. w zaborze rosyjskim. XIX w. to okres szybkiego rozwoju miasta. Wpływ na to miało odkrycie złóż węgla w niedalekiej Dąbrowie. Powstają kopalnie węgla, huty cynku, zakłady przemysłu metalowego, spożywczego. W 1859 r. miasto uzyskało połączenie z koleją warszawsko-wiedeńską. Rozwija się rzemiosło i handel, wzrasta liczba ludności, zwiększa się obszar miasta. Zaznaczył się duży przypływ ludności żydowskiej, która w II połowie XIX w. stanowiła 80% mieszkańców. Będzin szybko rozwijał się także w okresie międzywojennym i po II wojnie światowej. W 1956 r. odrestaurowano zamek Kazimierza Wielkiego, w którym mieści się Muzeum Ziemi Będzińskiej. Odbudowano także fragmenty murów obronnych.

Miasta polskie w tysiącleciu, kom. red. S. Pazyra, Ossolineum, Wrocław 1965–, t. I, s. 418–419; www. pl.wikipedia.org/wiki/Będzin-183k

BOBOLICE

CZĘSTOCHOWA – miasto na prawach powiatu grodzkiego w województwie śląskim. Prawdopodobnie już w XI w. na wzgórzu, gdzie znajduje się Jasna Góra było grodzisko o nazwie Gąszczyk. Z 1220 r. pochodzi dokument wydany przez biskupa krakowskiego Iwo Odrowąża, nakładający na wieś Częstochowa obowiązek płacenia dziesięciny na rzecz klasztoru w Mstowie. W pierwszej połowie XIV w. istniała tutaj parafia. Kazimierz Wielki w 1356 r. przenosi wieś na prawo magdeburskie wraz z przywilejem goszczenia monarchy. Dokument lokacyjny miasta zaginął w nieznanych okolicznościach. Jednak w 1377 r. Częstochowę określa się jako ,,prope civitatem rostrum”. W latach 1370–1393 Częstochowa wraz z ziemią wieluńską staje się lennem Władysława Opolczyka. Książę ten ufundował w 1382 r. klasztor i dwa lata później umieścił w nim obraz Matki Boskiej (Czarnej Madonny). Opiekę nad nim zlecił Paulinom, których sprowadził z Węgier. Obraz stał się celem licznych pielgrzymek. Wpłynęło to na rozwój rzemiosła, szczególnie piekarnictwa i rzeźnictwa. W 1502 r. król Aleksander Jagiellończyk odnowił przywilej lokacyjny na prawie magdeburskim. Król Zygmunt Stary w 1519 r. zwolnił mieszczan od opłat targowych i cła. W pobliżu klasztoru w XVI w. powstała wieś o nazwie Częstochówka, gdzie zajmowano się głównie obsługą pątników. Klasztor na polecenie króla Zygmunta III Wazy otrzymał w pierwszej połowie XVII w. umocnienia typu bastionowego, stając się ważnym ogniwem w systemie obronnym. Sprawdził on się w czasie najazdu szwedzkiego a także w czasie konfederacji barskiej. Częstochówka w 1717 r. otrzymała prawa miejskie i dalej istniała pod nazwą Nowa Częstochowa. Połączenie obu organizmów (Starej i Nowej Częstochowy) nastąpiło 19 VIII 1826 r. W drugiej połowie XIX w. nastąpił bardzo szybki rozwój gospodarczy miasta. Przyczyniła się do tego budowa kolei warszawsko-wiedeńskiej oraz odkrycie złóż rudy żelaza i pokładów wapieni. Zaczął rozwijać się przemysł metalowy (Huta Częstochowa), włókienniczy i papierniczy. Dynamiczny rozwój trwał także w XX w. W 1925 r. powstała diecezja częstochowska a w 1992 archidiecezja. W latach 1975–1999 Częstochowa była stolicą istniejącego wtedy województwa częstochowskiego. W 1955 r. powstała Politechnika Częstochowska.

Miasta polskie w tysiącleciu, kom. red. S. Pazyra, Ossolineum, Wrocław 1965–, t. I, s. 432–434; www.pl.wikipedia.org/wiki/Częstochowa-206k; www.czestochowa.bajtcom.net/-12k

KŁOBUCK - Miasto powiatowe w województwie śląskim. Początki osadnictwa przypadają na okres wczesnego średniowiecza. Przebiegał tędy szlak handlowy z Krakowa do Wrocławia i do Poznania. Pierwotna osada powstała w pobliżu książęcego grodu. Śladów jej należałoby szukać w nazwie sąsiedniej wsi Grodzisko. Kłobuck był ośrodkiem łowieckim książąt krakowskich. Funkcjonowała tu także komora celna. Bardzo starą historię ma kłobucka parafia. Wg J. Długosza kościół parafialny pw. św. Marcina i Małgorzaty został ufundowany w 1144 r. przez Piotra Dunina ze Skrzynna. Trudno określić datę powstania miasta, jako że dokument lokacyjny zaginął. Podaje się jako prawdopodobny 1224 r., wszystko jednak wskazuje na to, że Kłobuck lokowany był na prawie magdeburskim w 1339 r. przez Kazimierza Wielkiego. Miasto było obwarowane szerokim wałem i palisadą. Jednak w miarę jego rozwoju umocnienia te zostały rozebrane w 2. połowie XVI w. W 1370 r. król Ludwik Węgierski nadał Kłobuck jako lenno księciu Władysławowi Opolczykowi. Król Władysław Jagiełło w 1396 r. przejął miasto i włączył je w skład starostwa krzepickiego. W 1496 r. pożar zniszczył całe miasto, podobne zdarzenie miało miejsce w 1689 r. Warto podkreślić, że pożarom sprzyjała drewniana zabudowa, która przeważała aż do XIX w. Od XV do XVII w. Kłobuck był ośrodkiem rzemieślniczo- handlowym. Rozwijało się sukiennictwo, kowalstwo i hutnictwo. W okolicy wydobywano rudę żelaza .W 1472 r. założono „Kuźnię Herburtowską” w Pankach oraz „Kuźnię Starą” we wsi Przystajń. Na przełomie XVI–XVII w. starosta krzepicki Mikołaj Wolski zbudował drutownię i specjalne piece do wytopu żelaza. Odlewano tam działa, moździerze, kule armatnie, wytwarzano kotły. W 1658 r. sejm wydzielił ze starostwa krzepickiego nowe starostwo kłobuckie i nadał je w posiadanie paulinom z Jasnej Góry. Dochody miały służyć utrzymaniu jasnogórskiej twierdzy. Po najeździe szwedzkim następuje stopniowy upadek miasta. W 1793 r. Kłobuck dostał się pod panowanie pruskie i wówczas starostwo kłobuckie zostało włączone do dóbr rządowych. Od 1815 r. miasto znalazło się w Królestwie Polskim. W 1870 r. Kłobuck utracił prawa miejskie. Odzyskał je w 1917 r. Ożywienie gospodarcze nastąpiło po II wojnie światowej, w związku z eksploatacją rud żelaza – syderytów. 1952 r. został utworzony powiat kłobucki, który istniał do 1975 r. Ponownie Kłobuck został stolicą powiatu w 1999 r.

Miasta polskie w tysiącleciu, t. I, s. 443–444; Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. IV, s.178–178; www.pl.wikipedia.org/wiki/Kłobuck; www.clobuk.republika.pl

KRZEPICE

LELÓW

MIRÓW

OLSZTYN

PRZYRÓW

|Do góry|

STOWARZYSZENIE MIAST