STOWARZYSZENIE MIAST

GRODY KRÓLA KAZIMIERZA WIELKIEGO W WOJ. LUBELSKIM

KAZIMIERZ DOLNY - Miasto w województwie lubelskim, powiecie puławskim. Początki osadnictwa przypadają na XI w. Na jednym ze wzgórz była osada zwana Wietrzną Górą, która należała do klasztoru benedyktynów na Łysej Górze. W 1170 r. książę Kazimierz Sprawiedliwy przekazał Wietrzną Górę klasztorowi norbertanek z podkrakowskiego Zwierzyńca. Zakonnice z wdzięczności dla darczyńcy zmieniły nazwę osady na Kazimierz. Po raz pierwszy nazwa ta pojawia w dokumencie z 1241 r. Za panowania Władysława Łokietka Kazimierz staje się własnością królewską. Król prawdopodobnie zbudował stojącą samotnie okrągłą basztę (stołp). W 1325 r. była tu siedziba parafii. Kazimierz Wielki nadał osadzie prawa miejskie (pierwsza poł. XIV w.). Rozpoczął także w latach 40. XIV w. budowę zamku obronnego. Ufundował też obecną farę. W 1406 r. Władysław Jagiełło dokonał ponownej lokacji miasta na prawie magdeburskim. W 1501 r. Kazimierz stał się siedzibą starostwa. W 1588 r. otrzymał prawo organizowania trzech jarmarków rocznie. Rozwojowi miasta sprzyjało położenie. Była tu przeprawa przez Wisłę na szlaku handlowym ze Lwowa na Śląsk i do Wielkopolski. Duża część towarów, szczególnie zboże, transportowane była Wisłą do Gdańska. Kazimierz staje się ruchliwym portem. Na przełomie XVI i XVII w. powstało tu około 60 spichrzy zbożowych. Obecnie zostało tylko kilka. Na handlu zbożem wyrosły wielkie fortuny. Do dużego znaczenia doszły rody kupieckie Przybyłów, Celejów i Czarnotów. W 1628 r. przybyli do Kazimierza franciszkanie i zbudowali klasztor na Wietrznej Górze. Okres rozkwitu skończył w 1656 r., kiedy to Szwedzi spalili miasto i zamek. Nie udało się już odzyskać dawnej świetności. W 1677 r. król Jan III Sobieski zezwolił na osiedlanie się w Kazimierzu kupcom ormiańskim, greckim i żydowskim. Ponownych zniszczeń dokonali Szwedzi na początku XVIII w. Opanowanie dolnego biegu Wisły przez Prusy w wyniku I i II rozbioru nie sprzyjało handlowi. Spadło też zapotrzebowanie na polskie zboże. W XIX w. rozwinęło się tu garbarstwo, przetwórstwo owoców i szkutnictwo. W 1815 r. Kazimierz stał się miastem powiatowym lecz przestał nim być po powstaniu styczniowym. W 1870 r. utracił też prawa miejskie. Na przełomie XIX i XX w. Kazimierz zaczął być traktowany jako miejscowość letniskowa. Piękne położenie i architektura zaczęły przyciągać artystów i malarzy. W dniu 31 X 1927 r. odzyskał prawa miejskie. Po II wojnie światowej został odbudowany ze zniszczeń wg projektu architekta Karola Sicińskiego. W 1979 r. został utworzony Kazimierski Park Krajobrazowy.